Thuyết minh Cây tre ở quê em – văn mẫu lớp 9

Hình ảnh cây tre từ lâu đã đi vào tâm thức người Việt như một hình ảnh thân quen, mộc mạc, tiêu biểu cho làng quê Việt Nam. Trong lịch sử dựng và giữ nước, tre thường được người dân sử dụng làm vũ khí chiến đấu, từ chông, gậy đến cung tên. Đồng thời, những lũy cây tre xanh còn là “bức tường ngụy trang” giúp ngăn chặn sự săn đuổi ráo riết của quân xâm lược. Tre còn được ví như “ngôi nhà” che nắng che mưa cho người dân Việt Nam trong những năm kháng chiến ác liệt. Chuyện kể rằng xưa kia, người Việt thông minh, đem cây tre đi làm vật thách đấu với lũ quỷ, bóng tre đi đến đâu, lũ quỷ thua cuộc phải nhường đất cho dân lành đến đấy…Người Việt mình tin rằng, cây nêu giúp xua đuổi tà ma, hy vọng một năm mới với đủ đầy, no ấm.

Từ xa xưa, người dân Việt Nam đã biết sử dụng cây tre để làm thành các vật dụng phục vụ cho công việc canh tác lúa nước, hoa màu. Điển hình như cán cuốc, cán xẻng bằng tre, gầu tát nước bằng tre, rổ giá tre… Hiện nay, nhiều vật dụng hiện đại xuất hiện và thay thế các đồ bằng tre, nhưng không thể phủ nhận giá trị truyền thống của tre gắn liền với nền văn hóa lúa nước của dân tộc Việt Nam. Cây tre giống với người Việt chúng ta. Nghèo khó, lam lũ nhưng vẫn lạc quan vượt khó. Tre không chê đất nghèo, chắt chiu dinh dưỡng cho những ngọn măng non nớt, mập mạp nhô lên. Qua ngày, qua tháng, qua năm, măng mọc lên như là sự tiếp nối của tre với bao hy vọng. Sự sống vẫn diễn ra, sinh sôi và nảy nở, dẫu cho mảnh đất ấy có khô cằn sỏi đá.

Thân tre thẳng đứng từ gốc tới ngọn. Gốc bám chặt với lòng đất nên rất cố định. Thân tre thẳng đứng, vỏ láng và được phân vào nhiều mắt trông rất đẹp. Càng lên cao thân nó càng thu nhỏ lại và đâm thẳng lên trời, cây tre cao khoảng mười mét, lá tre dài và nhọn, màu xanh đậm đều đặn Tre phổ biến ở khắp vùng miền trên cả nước, lại là bạn đồng hành thủy chung, can đảm của dân tộc từ thuở xa xưa khai hoang, dựng nước và giữ nước. Tre hóa thân thành thế giới văn hóa tre trúc quây quần thân thiết với đời người, in hình in bóng đậm đà vào văn hóa, thi ca, nhạc họa, vào sâu xa tâm thức con người Việt Nam. Tre là bạn đồng hành thủy chung, thân thiết của người từ thuở xa xưa gian lao suốt nhiều thế kỷ khai hoang mở đất để rồi dựng nước. Những làng xã định cư với lũy tre xanh bao bọc ngăn gió bão, từ ấy đã là đặc trưng không chỉ của không gian sinh tồn của làng, mà còn là đặc trưng văn hóa – thẩm mỹ riêng có của làng quê Việt Nam ta. Trong sâu xa tâm thức người Việt từ thuở ấy, đã bình yên và xanh mát bóng tre. Tre mãi vững bền, tre dù già rồi măng sẽ mọc, những búp măng non mang dáng hình mọc thẳng của cây tre xanh như chông trọc thẳng lên trời, ngay thẳng và kiêu hùng

Tre “ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp”, “sống có nhau, chết có nhau chung thủy”. Tre “mộc mạc”, “nhũn nhặn” mà nhẫn nại không chê đất cằn, sá gì sương gió. Tre “ngay thẳng, thủy chung, can đảm”, giàu lòng vị tha, bao dung, đùm bọc. Tre “thanh cao, giản dị, chí khí như người”. “Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm”. Có thể nói rằng cây tre là biểu tượng cho phẩm chất đặc sắc nhất của con người Việt Nam ta: đoàn kết, thủy chung, thanh cao, bất khuất. Là đức tính kiên cường ẩn tàng trong khả năng thích ứng dẻo bền vô hạn trước mọi tai họa thiên nhiên cũng như mọi biến thiên, bão táp và bi kịch lịch sử, cả do đến từ mọi phía lẫn do nội sinh, để trường tồn và phát triển. Tre là nhân chứng lịch sử, chứng kiến bao hy sinh của người lính, tre chứng kiến các anh hết mình hy sinh chiến đấu vì tổ quốc, tre nhìn các anh ngã xuống nơi vùng biên ải xa xôi, tre gầm lên từng khúc độc hành thương nhớ người lính trẻ. Màu tre xanh hòa cùng màu máu đỏ lấp lánh ngôi sao vàng, tre đi cùng năm tháng,khắp mọi miền tổ quốc, nuôi dưỡng biết bao khát vọng bảo vệ tổ quốc.

Rời quê lên Hà Nội, hoà mình vào cuộc sống bon chen, đầy áp lực, vẳng bên tai em tiếng lá tre xào xạc, khuất sau lưng là một màu xanh ngắt….Em lại xa quê lên thành phố, hành trang mang theo vẫn là màu xanh ngắt của lũy tre làng! Cây tre xứng đáng là biểu tượng của đất nước, con người Việt Nam. Dù thời gian có trôi đi, và dù đất nước có hội nhập đến đâu, những giá trị tinh thần chung của dân tộc không bao giờ mất.

Cây tre với những đặc tính giống như người dân Việt, vừa cần cù, chịu khó, vừa bất khuất kiên cường, luôn cố gắng vươn lên với sức sống mãnh liệt. Không chỉ vậy còn rất biết đoàn kết, đùm bọc, che chở lẫn nhau. Những cây tre hiên ngang mà nhũn nhặn, cứng cáp mà mềm dẻo, không chỉ góp phần to lớn trong việc phục vụ cuộc sống hàng ngày, mà còn xứng đáng là biểu tượng văn hóa truyền thống, thể hiện sắc nét tính cách và phẩm chất tốt đẹp của người dân Việt Nam.