Phát biểu cảm nghĩ về truyện Bánh chưng, bánh giầy – văn mẫu lớp 6

Bánh chưng, bánh giầy được chế biến từ lúa nếp thơm, một sản phẩm tiêu biểu của nghề trồng lúa nước có từ thời Vua Hùng. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, hai sản vật này gắn với câu chuyện huyền sử về lòng hiếu thảo của chàng hoàng tử Lang Liêu thời Hùng Vương dựng nước.

Bánh giầy tượng trưng cho Trời, hình tròn, nhỏ, nằm gọn trong lòng bàn tay. Màu trắng nõn. Có hai miếng lá xanh cắt tròn đậy trên dưói. Mặt trên hình vòng cung giống như bầu trời. Trong xã hội Việt Nam thời xưa, bánh giầy dùng làm lễ vật tinh khiết để tế Trời và tế Thần. Chấp nhận Trời là đấng khai sáng vũ trụ, chủ tể trời đất. Thần là chủ trị địa phương. Còn bánh chưng thì hình vuông, tượng trưng cho đất, theo quan niệm bình dân: Trời tròn đất vuông. Bánh giầy tượng trưng cho cho cha, cho rồng, cho sức mạnh… thì bánh chưng tượng trưng cho mẹ, cho Âu Cơ, cho vẻ đẹp mỹ miều của Tiên.

Cái giỏi và cái tâm của Lang Liêu là biết sử dụng những nguyên liệu thông thường có sẵn như: lá, gạo nếp, đậu xanh, thịt heo… để làm thành món ăn, mà trong đó đã gói ghém cả một nền văn minh nông nghiệp lúa nước, mang ý nghĩa sâu xa để làm vật phẩm cúng tế tổ tiên, đất trời. Kết quả Lang Liêu được vua cha chọn nhường ngôi.

Thời điểm bánh chưng, bánh dày ra đời là từ thời các vua Hùng. Khi đó, với nhận thức còn hạn hẹp, người Việt chỉ có thể rút ra nhận xét từ những quan sát hàng ngày. Bầu trời mùa đông trắng đục, tròn như chiếc vung nồi úp lên trên đất hình vuông. Trời tròn, trắng đục và có vẻ như trong suốt, bên trong không chứa bất cứ thứ gì. Vì vậy, bánh dày, tượng trưng cho trời sẽ trong suốt và không có nhân. Mặt đất gần gũi, với tầm nhìn thấp, người Việt thấy dường như là hình vuông. Mỗi lần xới đất trồng cây, họ thấy từng lớp đất với các mầu sắc và đặc điểm khác nhau. Như vậy, bánh chưng cần có nhiều lớp, vuông vức, vững chãi.

Bánh giầy còn là lễ vật khao vọng cho những người được thăng quan tiến chức, hay học hành đỗ đạt. Biếu cặp bánh giầy là có ý nói lên lòng mơ ước tân chức biết sống có đức – độ, lấy quyền hành mà làm ích quốc lợi dân, thảo hoạch chương trình hành động theo ý trời hợp với lòng dân. Một thứ nhắc khéo là đừng vinh thân phì gia, đừng hãm hiếp dân lành, đừng vơ vét tham nhũng của dân. Bánh giầy tượng trưng cho Trời, hình tròn, nhỏ, nằm gọn trong lòng bàn tay. Màu trắng nõn. Có hai miếng lá xanh cắt tròn đậy trên dưói. Mặt trên hình vòng cung giống như bầu trời. Trong xã hội Việt Nam thời xưa, bánh giầy dùng làm lễ vật tinh khiết để tế Trời và tế Thần. Chấp nhận Trời là đấng khai sáng vũ trụ, chủ tể trời đất. Thần là chủ trị địa phương.

Để làm ra Bánh Chưng, Bánh Giầy phải trải qua nhiều công đoạn thật công phu, tỷ mỉ và tinh tế. Trước hết là khâu chọn nguyên liệu. Gạo để gói Bánh Chưng phải là gạo nếp mùa, gạo vụ mùa có hạt to, tròn, do thu hoạch dịp gần tết nên mới thu hoạch sẽ thơm dẻo hơn các vụ khác. Đỗ xanh phải là loại đỗ tiêu, hạt nhỏ, ruột vàng thì sẽ thơm ngon hơn. Nhân thịt lợn thì chọn loại thịt 3 chỉ hoặc thịt vai sấn thì mới ngon; không nên chọn loại thịt quá nạc, tốt nhất là thịt lợn đen, nuôi theo phương pháp truyền thống, thì thịt sẽ thơm, ngon hơn. Lá dong phải chọn lá dong bánh tẻ, lá to, đều, khổ rộng vừa phải. Lạt buộc cũng phải chọn loại lạt giang bánh tẻ, chẻ mỏng, rất mềm và dẻo dai. “Trời tròn, đất vuông”, vì thế, Bánh Giầy hình tròn, tượng trưng cho trời, Bánh Chưng hình vuông, tượng trưng cho đất. Và có lẽ Bánh Chưng tượng trưng cho đất, nên phải có đầy đủ cỏ cây hoa lá, muông thú muôn loài…, vì thế nhân Bánh Chưng có đủ cả đỗ xanh, hành, thịt lợn.

Câu chuyện Lang Liêu dâng bánh nhận ngai vàng đã thể hiện niềm ước mong bao đời của người dân: Cho dù không có tiền bạc, quyền thế, chỉ có sự chăm chỉ, chịu khó và tấm lòng thơm thảo cũng sẽ nhận được đáp đền lớn như ngai vàng. Hiểu được ý nghĩa sâu sắc của Bánh Chưng, Bánh Giầy cũng như giá trị dinh dưỡng mà 2 loại bánh này mang lại, chúng ta càng thêm tự hào với nền văn hóa ẩm thực lâu đời của cha ông ta, càng thấm thía rằng, để cảm nhận hết cái “ngon” của một món ăn, thì không chỉ dựa vào cảm nhận của khứu giác, vị giác, thị giác, mà còn là tổng hòa của mọi giá trị văn hóa ẩn chứa bên trong những món ăn, cũng như sự hài hòa cân đối của các chất dinh dưỡng mà nó mang lại.