Phân tích truyền thuyết Sự tích hồ Gươm – Văn Mẫu lớp 6

Ai trong đời một lần có dịp ghé thăm thủ đô Hà Nội cũng đều đến với hồ Gươm, di tích gắn liền với thủ đô ngàn năm văn hiến. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ những truyền thuyết lịch sử xung quanh danh thắng này. Bài viết Phân tích truyền thuyết Sự tích hồ Gươm – Văn Mẫu lớp 6 không chỉ giúp các em hiểu hơn về địa danh lịch sử này mà còn gợi ý cho các em một số phương pháp để làm tốt dạng đề văn phân tích truyện.

Các bước để làm bài văn Phân tích truyền thuyết Sự tích hồ Gươm

Bước 1: Giới thiệu khái quát về truyền thuyết Sự tích hồ Gươm

Bước 2: Khái quát về chi tiết và vai trò của truyền thuyết Sự tích hồ Gươm trong văn học dân gian, trong đời sống người dân

Bước 3: Học sinh tóm tắt các sự việc diễn ra trong truyền thuyết Sự tích hồ Gươm để bàn luận bằng một đoạn văn ngắn khoảng 7 – 10 dòng. Chú ý dẫn dắt ngắn gọn, chọn những sự việc then chốt, có liên quan chặt chẽ đến mạch vận động của câu chuyện.

Bước 4: Phân tích cụ thể nội dung, nghệ thuật mà các tác giả dân gian có trong truyền thuyết Sự tích hồ Gươm

 Dàn ý chi tiết đề bài truyền thuyết Sự tích hồ Gươm

1/ Mở Bài

– Truyền thuyết dân gian vốn là món ăn tinh thần vô cùng phong phú của dân tộc ta, được lưu truyền từ đời này qua đời khác. Một trong số đó là truyền thuyết Sự tích hồ Gươm. Đây là câu chuyện phản ánh chân thực khát khao của nhân dân ta về một cuộc sống tốt đẹp, lương thiện, về việc chế ngự thiên nhiên, chống giặc ngoại xâm với một niềm tin tích cực.

2/ Thân Bài

– Hoàn cảnh của truyền thuyết sự tích Hồ Gươm : Nước ta bị giặc Minh xâm lược, nghĩa quân Lam Sơn còn non yếu. Trong hoàn cảnh đó Long Quân quyết định giúp đỡ bằng việc cho nghĩa quân Lam Sơn của Lê Lợi mượn gươm thần.

– Tuy nhiên, quá trình gươm thần về với Lê Lợi có nhiều giai đoạn, thể hiện sự thử thách của Long Quân dành cho tấm lòng của Nghĩa Quân được thể hiện bằng chi tiết: Lưỡi gươm thì được Lê Thận 3 lần vớt trúng. Đây là chi tiết thể hiện sự huyền diệu tring tác phẩm. Lúc Lê Lợi đến thăm nhà Lê Thận, lưỡi gươm sáng lên, hiện hai chữ “Thuận Thiên”  báo trước sự ủng hộ của trời cao, cuộc khởi nghĩa thuận ý trời và vai trò lãnh đạo của Lê Lợi. Chuôi gươm được Lê Lợi tìm thấy. Điều này cho thấy vai trò lãnh đạo của Lê Lợi lần nữa được khẳng định. Cần nhấn mạnh các chi tiết này

– Sự trợ giúp của gươm thần đã giúp cho nghĩa quân Lam Sơn tăng nhuệ khí, tiêu diệt giặc

– Sau chiến thắng của nghĩa quân, việc trả lại gươm thần cho Long Quân là điều tất yếu, có mượn có trả. Đồng thời chi tiết này cúng thể hiện lời căn dặn về vai trò của con người, sự trợ giúp của thần linh chỉ là thứ yếu và có hạn.

–  Giải thích tên gọi của hồ Gươm, hay còn gọi là hồ Hoàn Kiếm sau sự việc trả Gươm

3/  Kết Bài

– Truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm là một truyền thuyết có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện lòng tin và khát vọng mạnh mẽ của nhân dân ta về sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược. Sự tích ấy còn là lời lý giải lý thú về những cái tên khác của hồ Gươm.

Bài văn mẫu Phân tích truyền thuyết Sự tích hồ Gươm

Truyền thuyết dân gian vốn là món ăn tinh thần vô cùng phong phú của dân tộc ta, được lưu truyền từ đời này qua đời khác. Thuở ấu thơ ta lớn lên nhờ những câu chuyện kể của bà, của mẹ, lúc trưởng thành ta lại ru con ngủ bằng chính những câu chuyện hấp dẫn ấy. Có rất nhiều câu chuyện đã trở nên quen thuộc trong lòng mỗi người ví như Tấm Cám, Sọ Dừa, Sơn Tinh Thủy Tinh hay Thánh Gióng,… Tựu chung lại những truyền thuyết, những câu chuyện cổ ấy đều phản ánh chân thực khát khao của nhân dân ta về một cuộc sống tốt đẹp, lương thiện, về việc chế ngự thiên nhiên, chống giặc ngoại xâm với một niềm tin tích cực.

Sự tích Hồ Gươm cũng chính là một truyền thuyết như vậy. Bối cảnh của truyền thuyết diễn ra trong lúc giặc Minh đô hộ nước ta, tuy đã có nghĩa quân Lam Sơn dựng cờ khởi nghĩa chống giặc, nhưng buổi đầu thế lự còn non yếu, nên vẫn thường thua trận. Long Quân thấy nghĩa quân anh dũng, xả thân vì nước nên quyết định cho mượn gươm thần. Tuy nhiên, việc cho mượn gươm Long Quân cũng thiết kế một cách rất tinh tế, như là một thử thách cho Lê Lợi, bởi cái gì dễ có được người ta thường không trân trọng. Hơn thế nữa việc cho mượn gươm có phần thử thách ấy còn giúp Lê Lợi thu nạp được thêm một vị tướng tài là Lê Thận.

Chàng trai làm nghề đánh cá tên là Lê Thận đã vinh dự được Long Quân trao cho lưỡi gươm báu. Hai lần đầu, Lê Thận chỉ cho đó là “thanh sắt”, một vật tầm thường mắc vào lưới. Mãi đến lẫn thứ ba anh đưa thanh sắt lại cạnh mồi lửa nhìn xem, rồi ngạc nhiên sung sướng reo lên: “Ha ha! Một lưỡi gươm!”. Thanh sắt ấy, lưỡi gươm ấy như biết “bơi” trên sông, vì thế Lê Thận dù đã thay đổi nơi thả lưới ở ba khúc sông khác nhau mà “báu vật” vẫn tìm đến với anh. Chi tiết ấy gợi lên màu sắc li kì, linh nghiệm.

Lê Lợi và mấy người tuỳ tùng đến nhà Thận đã bất ngờ thấy thanh sắt “sáng rực lên” trong túp lều tối om. Khi Lê Lợi cầm lên xem và thấy hai chữ “Thuận Thiên” khắc sâu vào lưỡi gươm, nhưng mọi người vẫn không biết đó là báu vật. Hình như Long Quân vẫn còn thử lòng người!

Chỉ đến khi bọn giặc Minh truy đuổi vô cùng nguy nan, Lê Lợi bỗng thấy ánh sáng lạ trên ngọn đa, trèo lên lấy xuống mới biết đó là một cái chuôi gươm nạm ngọc. Ba ngày sau đem tra gươm vào chuôi thì “vừa như in”.

Được gươm thần, các nghĩa sĩ Lam Sơn có thêm niềm tin và sức mạnh chiến đấu. Câu nói của Lê Thận khi dâng gươm báu cho chủ tướng Lê Lợi vang lên như một lời thề: “Đây là Trời có ý phó thác cho mình công làm việc lớn. Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc!”.

Long Quân trao gươm báu cho nghĩa quân Lam Sơn và Lê Lợi đã làm nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng. Trong tay chủ tướng, lưỡi gươm thần tung hoành khắp các trận địa, quân Minh bị đánh tan tác, bạt vía kinh hồn. Nghĩa quân càng đánh càng mạnh, càng thắng to. Lưỡi gươm thần như đã đem đến cho họ một sức mạnh vô cùng to lớn, xốc tới, đánh tràn ra mãi cho đến lúc không còn bóng một tên giặc nào trên đất nước ta.

Truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm là một truyền thuyết có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện lòng tin và khát vọng mạnh mẽ của nhân dân ta về sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược. Bởi cuộc chiến của nhân dân ta là cuộc chiến vì chính nghĩa, có sự trợ giúp của thần linh, là thuận theo ý trời, những kẻ hung tàn bạo ngược ắt phải thất bại. Sự tích ấy còn là lời lý giải lý thú về những cái tên khác của hồ Gươm.