Phân tích truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh – văn mẫu lớp 9

Trong kho tàng truyền thuyết Việt Nam có biết bao câu chuyện làm say đắm các thế hệ. Một trong những tác phẩm đó là “truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh”. Truyện giải thích hiện tượng giông bão, lũ lụt hàng năm xảy ra trên vùng châu thổ sông Hồng ở miền Bắc nước ta.

Câu chuyện được bắt đầu khi vua Hùng Vương đời thứ 18 có người con gái tên là Mị Nương vô cùng xinh đẹp và nết na. Nàng vừa xinh như tiên nữ giáng trần, lại được tài giỏi, nữ công gia chánh đều hoàn mỹ. Đã đến tuổi cập kê, để kén cho con gái một người chồng thật như ý, vua Hùng tổ chức buổi kén rể. Cuối cùng, nhà vua đã gặp được hai chàng trai đều tài giỏi. Một người xuất thân từ biển cả mênh mông, thần thông quảng đại, hô mưa gọi gió. Còn một người là tướng lĩnh của núi non cao, có thể xây núi lấp sông, dựng thành đắp lũy, không hề thua kém phần tài giỏi và tuấn tú. Cả hai người đều mười phân vẹn mười khiến nhà vua phân vân không biết nên chọn ai. Sau một hồi suy nghĩ, vua Hùng quyết định đưa ra cách. Đó là thách sính lễ bao gồm: “Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao”. Đồng thời đưa ra thêm điều kiện, nếu ai mang đến trước sẽ gả con gái cho người đó.

Sính lễ này đều là những lễ vật xưa nay khó kiếm trong nhân gian. Cả hai chàng trai đều phải rất vất vả mới tìm thấy. Tuy nhiên, Sơn Tinh đã nhanh bước hơn, tờ mờ sáng đã mang sính lễ tới trước nên vua Hùng đã gả Mị Nương cho chàng. Thủy Tinh đến chậm hơn, vì không lấy được người vợ xinh đẹp nên vô cùng tức giận. Thần lập tức hô mưa, gọi gió, giông bão mịt mù, dâng nước lên đánh Sơn Tinh, quyết dành lại người đẹp. Cả một vùng Phong Châu rộng lớn chìm trong biển nước. Thuỷ Tinh dâng nước lên cao hao nhiêu thì Sơn Tinh lại hoá phép nâng núi lên cao bấy nhiêu. Hai bên giao chiến suốt mấy ngày đêm. Núi Tản Viên, sông Đà trở thành bãi chiến trường ác liệt, cây đổ, đất đá ngổn ngang, xác ba ba, thuồng luồng, rắn rết bị giết chết nổi đầy sông. Đánh mãi không được, Thuỷ Tinh hậm hực rút quân về.

Thủy Tinh ôm hận nên năm nào cũng cứ đến hẹn lại lên đều hô mưa gọi gió gây ra những thiên tai, bão lũ cho người dân trong vùng nhằm nhấn chìm núi Tản Viên, cướp Mị Nương về tay mình. Nhưng Thủy Tinh dâng nước cao bao nhiêu thì Sơn Tinh lại cho núi cao lên bấy nhiêu, sau nhiều năm giao chiến, năm nào Thủy Tinh cũng là người thua cuộc không thể cướp được Mị Nương về tay mình. Cũng như vậy, năm nào nhân dân ta cũng phải chống chọi với bão lũ, thiên tai nhưng không bao giờ chịu thua cuộc và dù cuộc sống có những khó khăn, thì những khó khăn đó chỉ là thử thách để chúng ta kiên cường và trưởng thành hơn, không thể làm nhụt ý chí của nhân dân ta.

Truyền thuyết “Sơn Tinh- Thủy Tinh” tập trung thể hiện hai nội dung chính: Thứ nhất là cuộc giao tranh của Sơn Tinh và Thủy Tinh để giải thích hiện tượng mưa bão hàng năm. Thứ hai sự việc Sơn Tinh chiến thắng Thủy Tinh phản ánh khát vọng chế ngự thiên nhiên của nhân dân ta.

Để tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm, chúng ta không thể không nhắc đến sự góp công của các yếu tố nghệ thuật. Đầu tiên là cốt truyện được xây dựng với tình huống truyện gay cấn, sự kiện sinh động. Tiếp đến là tuyến nhân vật với hai anh chàng Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh và tài năng phi thường, các yếu tố kì ảo làm cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn. Ngoài ra còn phải kể đến sự kết hợp hài hòa giữa các yêu tố tưởng tượng kì ảo với yếu tố hiện thực lịch sử. Tất cả các yếu tố đó đã tạo nên sự thành công cho tác phẩm này.

Truyện “Sơn Tinh Thuỷ Tinh” mượn việc hai thần tranh giành người đẹp để giải thích hiện tượng giông bão, lũ lụt hàng năm. Sơn Tinh đã đánh thắng Thuỷ Tinh. Điều đó nói lên ước mơ và khát vọng của người Việt cổ xưa muôn có sức mạnh thần kì, vô địch đế đẩy lùi và chế ngự thiên tai lũ lụt, để bảo vệ và phát triển nghề trồng lúa nước lâu đời. Hình tượng Sơn Tinh hoá phép nâng núi lên cao, lên cao mãi để chiến thắng Thuỷ Tinh là một trong những hình ảnh thần kì tráng lệ trong truyện cổ dân gian Việt Nam. Thông qua nhân vật Sơn Tinh, người đọc cảm thấy khâm phục trước ý chí, lòng quyết tâm và sự kiên cường của người nông dân xưa, khi phải đối diện với muôn vàn khó khăn, nguy hiểm của tự nhiên. Dù trong mọi hoàn cảnh họ vẫn luôn là người chiến thắng.

Sơn Tinh, Thủy Tinh là một trong những truyền thuyết có xuất xứ lâu đời nhất, gắn liền với tuổi thơ của nhiều độc giả thông qua lời kể của bà của mẹ. Câu chuyện thể hiện niềm khao khát chế ngự thiên nhiên của nhân dân ta, trước nỗi lo thiên tai bão lụt.