Cách đọc kết quả xét nghiệm nội tiết tố nam và nữ đơn giản và chính xác

Chúng ta vẫn thường nhắc đến hormone nam và nữ, rối loạn nội tiết tố. Thực chất, nội tiết tố quan trọng như thế nào? Tại sao chúng ta phải đi khám và cách đọc kết quả xét nghiệm nội tiết tố nam và nữ ra sao?

Rối loạn nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến tâm sinh lý, chất lượng đời sống tình dục và chức năng sinh sản của nam và nữ. Vì thế, xét nghiệm nội tiết tố là việc cần được thực hiện thường xuyên và bạn cũng cần phải biết đọc kết quả các xét nghiệm này để nắm được sức khỏe của bản thân.

I- XÉT NGHIỆM NỘI TIẾT TỐ NỮ

  1. Nội tiết tố nữ là gì?

Nội tiết tố nữ thường được biết đến là Estrogen được sản sinh tự nhiên trong buồng trứng. Nó sẽ bắt đầu hoạt động trong quá trình phát triển bào thai ( có nghĩa là quyết định giới tính nữ của thai nhi), bị gián đoạn ở thời thơ ấu, bắt đầu hoạt động mạnh vào giai đoạn dậy thì và suy giảm dần khi bước qua tuổi 30.

Estrogen rất quan trọng để tạo nên hình dáng đặc trưng của phái nữ: vai nhỏ,

hông to, thân hình thon gọn, phát triển cơ mông, giọng nói nhẹ nhàng, ít lông, nhiều tóc…

  1. Cách đọc kết quả xét nghiệm nội tiết tố nam và nữ

Bộ xét nghiệm nội tiết tố nữ gồm: FSH, LH, Testosterone, E2, Prolactin, Progesterone, AMH. Bạn cần phải hiểu từng chỉ số cà cách đọc kết quả xét nghiệm theo từng chỉ số đó.

  • FSH là hormone chịu trách nhiệm chính cho việc kích thích sản xuất trứng. Nếu nồng độ FSH cao thì khả năng dự trữ buồng trứng thấp, nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Kết quả FSH từ 1,4–9,6 IU/L là bình thường; từ 3.5 đến 12.5 mIU/mL là có dấu hiệu buồng trứng đa nang.
  • LH : Đây là một trong những nội tiết tố quan trọng nhất cho quá trình sinh sản. Nó có thể can thiệp vào quá trình rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt, gia tăng nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang dẫn đến vô sinh. LH từ 0,8–26 IU/L là bình thường, từ 2,4 đến 12,6 mIU/mL là bất thường về buồng trứng.
  • Prolactin: Hormone này ức chế hormone sinh sản, kích thích nang (FSH) và hormone bài tiết gonadotropin (GnRH). Nó kích hoạt sự rụng trứng, cho phép trứng phát triển và trưởng thành. Prolactin bình thường từ 127 đến 627 uU/mL. Nếu hàm lượng prolactin cao sẽ ảnh hưởng đến rụng trứng và rất dễ gây ra vô sinh.
  • E2 hoặc estradiol: Đây là hormon sinh dục nữ quan trọng được sản xuất trong buồng trứng. Các nang trứng trong buồng trứng tiết ra estrogen kích hoạt các chu kỳ sinh sản. Estradiol: 70–220 pmol/L hay 20–60 pg/mL là giới hạn bình thường. E2 từ 46 đến 607 pmol/L là kiểm tra buồng trứng đa nang.
  • Testosterone: Testosterone huyết thanh tăng giúp thêm cho chuẩn đoán PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang), nhất là khi nồng độ rất cao nằm trong ngưỡng của nam giới. Ngoài ra, xét nghiệm này cũng giúp phát hiện 1 dạng u hiếm gặp của buồng trứng hay vỏ thượng thận làm tăng tiết androgen.
  • Progesterone: Xét nghiệm này giúp xác định có phóng noãn hay không dù là phóng noãn tự nhiên hay dùng thuốc. Nếu chỉ số khoảng từ 0.67 đến 4.7 nmol/L là bình thường.
  • AMH: Là xét nghiệm chính xác nhất để đánh giá khả năng sinh sản của buồng trứng, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn trước khi thực hiện kích thích buồng trứng và thụ tinh trong ống nghiệm. AMH từ 2 – 6,8 ng/ml là bình thường.

II- XÉT NGHIỆM NỘI TIẾT TỐ NAM

  1. Nội tiết tố nam là gì?

Hệ nội tiết tố sinh dục nam có chủ yếu 4 loại: FSH, LH, Testosterone và Androgen. Sự điều hòa của những chất này trong hệ trục hạ đồi – tuyến yên – tinh hoàn sẽ đảm bảo cho quá trình sinh tinh bình thường.

Thông thường, xét nghiệm nội tiết tố nam chỉ được chỉ định trong các trường hợp chẩn đoán vô sinh nam; kết hợp với khám lâm sàng, làm tinh dịch đồ. Thông qua kết quả sẽ xác định được nồng độ các hormon cơ bản và chức năng của các tuyến bài tiết các hormon trên.

  1. Cách đọc kết quả xét nghiệm nội tiết tố nam

Để xác định hệ nội tiết tố của người nam giới có bình thường hay không cần căn cứ vào nhiều chỉ số.

  • Chỉ số nội tiết tố FSH

FSH do tuyến yên tiết ra, có tác dụng kích thích tế bào Sertoli sản sinh tinh trùng. Chỉ số FSH từ 2 – 12 mIU/ ml là bình thường. Nếu nồng độ FSH cao chứng tỏ tinh hoàn không còn đáp ứng với kích thích của nội tiết hướng sinh dục. Đây cũng có thể là dấu hiệu của suy hạ đồi, tuyến yên.

  • Chỉ số nội tiết tố LH

LH cũng do tuyến yên tiết ra và được tiết ra theo từng nhịp phóng thích trong ngày. Chỉ số LH bình thường dao động từ 2 – 12 mIU/ ml. Nếu LH thấp sẽ gây rối loạn nội tiết tố. Nếu LH tăng cao quá mức có thể là kết quả của suy tinh hoàn nguyên phát, hội chứng Klinefelter hoặc suy tế bào Sertoli và suy sinh dục nguyên phát

  • Chỉ số nội tiết tố Testosterone

Testosterone do tế bào Leydig ở tinh hoàn tiết ra. Nó giúp phát triển dương vật, tinh hoàn; kích thích mọc râu và lông của cơ thể; phát triển tiền liệt tuyến và phát triển cơ và xương. Chỉ số Testosterone bình thường ở nam giới là từ 3 – 10 ng/ml. Nếu testosterone thấp sẽ gây nên giảm phát triển lông. Giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, liệt dương,…

  • Chỉ số nội tiết tố Androgen

Androgen được sản xuất tại các tuyến thượng thận và tinh hoàn như một bước trung gian trong con đường sinh tổng hợp để sản xuất hormone Testosterone. Tuy nhiên, từng độ tuổi khác nhau sẽ có mức chỉ số Androgen khác nhau. Nếu chỉ số này tăng thì có thể gây ra u thượng thận, tăng sản tế bào tuyến thượng thận bẩm sinh, hội chứng Cushing, khối u tinh hoàn. Còn giảm thì thường do suy giảm chức năng tuyến sinh dục, giảm hormon sinh dục hoặc bệnh Addison.

Trên đây là cách đọc kết quả xét nghiệm nội tiết tố nam và nữ. Hy vọng, các bạn có thể hiểu từng chỉ số sẽ biết được tình trạng sức khỏe của mình. Nếu có bất thường, bạn cũng sẽ điều trị sớm và khắc phục kịp thời.