Bệnh phong cùi là bệnh gì ? cách phòng chống – triệu trứng và cách chữa

Bệnh phong, bệnh phong cùi trước đây còn gọi là bệnh cùi, bệnh hủi. Ngày nay khoa học đã chứng minh bệnh phong là một bệnh nhiễm trùng mạn tính gây ra bởi vi trùng phong. Bệnh phong không phải là bệnh di truyền, không gây chết người, tuy nhiên nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể để lại những tàn tật, di chứng trầm trọng. Chính những tàn tật này làm cho người ta sợ hãi và quan niệm sai lầm về bện phong.

Bệnh phong cùi do vi khuẩn Mycobacterium leprae gây ra. Vì không có bào tử nên vi khuẩn này không lây qua vật chủ trung gian. Khi ở ngoài, nó chỉ tồn tại được một đến hai ngày.

Triệu chứng của bệnh phong cùi

  • Bệnh phong phát triển rất chậm, không dễ lây truyền từ người nọ sang người kia nhưng lại kéo dài rất nhiều năm, và thường lây truyền qua đường da hoặc hô hấp, vì thế rất khó xác định bệnh nhân bị nhiễm bệnh ở đâu và khi nào. Trẻ em thường dễ nhiễm bệnh hơn người lớn.
  • Ở giai đoạn sớm là trên da xuất hiện các dát bạc màu hoặc đỏ hồng kèm theo giảm hoặc mất dần cảm giác trên vùng da đó (như xúc giác, nhiệt giác). Bệnh phong cùi là khi da thịt người mắc bệnh thường phát nhọt, lở loét. Khi nặng hơn vết thương lõm vào da thịt. Lông mày rụng, mắt lộ ra, thanh quản bị lở nên giọng nói khàn.
  • Tiếp đến trên cơ thể còn xuất hiện các triệu chứng như: vùng da bóng láng và phù nhẹ; đỏ da lan tỏa bóng láng và phù; u, cục đỏ, đau xuất hiện đột ngột; dái tai dày; lông mày thưa hoặc rụng đặc biệt ở 1/3 ngoài.
  • Về thần kinh: xuất hiện một vùng da tê hoặc cảm giác kiến bò; xuất hiện sự yếu các cơ nhỏ ở bàn tay, bàn chân; dây thần kinh to hoặc mất cảm giác; mất chức năng bài tiết mô hồi ở một vùng da.
  • Người bệnh cũng không còn cảm giác nóng, lạnh và đau.
  • Tình trạng mất cảm giác xuất hiện ở một vài bộ phận trên cơ thể do dây thần kinh bị nhiễm trùng. Sau đó các bắp thịt tiêu đi, gân cốt co làm hai bàn tay co quắp. Ở mức độ nặng ngón tay ngón chân rụng dần.
  • Trường hợp bệnh đang tiến triển, tay chân có thể bị liệt, trông giống như các vuốt. Ngón chân, ngón tay hoặc toàn bộ tay, chân có thể dần dần bị cụt, trở thành những mỏm cụt.
  • Nếu phát hiện muộn thì xuất hiện tàn tật ở mắt như hở mi dẫn đến mù; ở tay có rụt, cò ngón tay; ở chân có rụt, cò ngón chân hoặc loét lỗ đáo. Các thương tật này dễ gây nên tàn tật suốt đời.

Bệnh phong cùi có lây không?

Nếu bạn tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc dùng chung đồ dùng với người bệnh như quần áo, chén đũa… bạn sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh.

Cách chữa bệnh phong cùi

  • Hiện nay vẫn chưa có vắc xin đặc hiệu để phòng ngừa sự nhiễm bệnh nhưng bệnh đã có phương pháp điều trị rất hiệu quả.
  • Bệnh phong ngày nay đã được chữa khỏi hoàn toàn. Bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn trong 6 đến 12 tháng tùy theo mức độ bệnh và điều trị bệnh phong là hoàn toàn miễn phí. Hiện tại người mắc bệnh phong được điều trị miễn phí, điều trị tại nhà. Điều trị bệnh phong theo nguyên tắc phối hợp thuốc.
  • Bệnh nhân nhóm ít vi trùng, người lớn dùng 2 loại thuốc uống trong 6 tháng gồm: Rifampicin 600mg, uống tháng một lần; Dapsone 100mg uống hàng ngày.
  • Bệnh nhân nhóm nhiều vi trùng, người lớn dùng 3 loại thuốc trong 12 tháng gồm: Rifampicin 600mg, Chofazimin 300mg, uống tháng một lần; Dapsone 100mg và Chofazimin 50mg uống hàng ngày.
  • Trẻ em dưới 12 tuổi dùng 1/2 liều của người lớn hoặc dựa vào cân nặng.

Cách phòng tránh bệnh phong cùi

  • Tổ chức Y tế Thế giới phân loại bệnh phong dựa vào thể loại và số lượng khu vực da bị ảnh hưởng. Loại thứ nhất là nhóm ít vi trùng, trong đó có ít hơn năm số tổn thương không có vi khuẩn trong mẫu da. Loại thứ hai là nhóm nhiều vi trùng, có nhiều hơn năm tổn thương hoặc có vi khuẩn được phát hiện trong mẫu da hoặc cả hai.
  • Bệnh phong cùi thường lây khó và lây chậm do bởi đặc trưng về mặt dịch tễ của vi trùng phong. Bệnh lây lan chủ yếu qua da và viêm mạc có tổn thương bị trầy xước, mặt khác trực khuẩn phong sinh sản chậm với chu kỳ 12 – 13 ngày, không có vật chủ trung gian truyền bệnh. Trực khuẩn lại bị giết chết rất nhanh bằng các loại thuốc như Rifampicin, ofloxacin…, dễ mất hoạt tính với xà phong và ánh nắng.
  • Điều trị tùy thuộc vào loại bệnh phong. Kháng sinh được dùng để điều trị các nhiễm trùng. Điều trị dài hạn kết hợp hai hoặc nhiều loại thuốc kháng sinh được chỉ định, thường kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Những người bị bệnh phong nặng cần dùng thuốc kháng sinh lâu hơn. Kháng sinh không thể điều trị các dây thần kinh đã bị tổn thương.
  • Cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh phong là tránh tiếp xúc gần gũi lâu dài với một người bị bệnh phong không được điều trị. Bạn không nên dùng chung đồ đạc với người bệnh.
  • Nếu chẳng may dính phải dịch từ nước bọt hay dịch mũi từ người bệnh, bạn hãy rửa da ngay bằng xà phòng để diệt khuẩn. Bạn lưu ý không để vùng da trầy xước tiếp xúc với người bệnh.