Bệnh lao phổi có lây không? Cách phòng tránh và phương pháp điều trị bệnh triệt để

Hiện số người mắc bệnh lao đang giảm hàng năm khoảng 5-6%, số tử vong vì bệnh giảm nhanh hơn. Trong hai năm 2015-2016, cả nước đã giảm 3.000 người chết vì lao. Nguyên nhân là bệnh nhân được phát hiện sớm, chủ động và nhiều hơn. Đặc biệt số bệnh nhân không được phát hiện, được gọi là tảng băng chìm cũng có xu hướng giảm. Mỗi năm, cả nước có khoảng 126.000 người mắc lao, trong đó chỉ 105.000-106.000 người được phát hiện bệnh, còn lại khoảng 20.000 người chưa được phát hiện. Theo thống kê, mỗi năm căn bệnh này cướp đi 3 triệu người trên thế giới. Phần lớn các ca tử vong diễn ra ở các nước đang phát triển. Dấu hiệu nhận biết bệnh lao phổi rất khó, tuy nhiên nếu người bệnh quan sát và theo dõi thường xuyên thì vẫn có thể thấy một số biểu hiện thường gặp. Vậy bệnh lao phổi có lây không? Cách phòng tránh và phương pháp điều trị bệnh triệt để dưới đây sẽ là giải đáp của câu hỏi.

Lao phổi có lây không?

Bệnh lao phổi là một loại bệnh cực kỳ nguy hiểm. Bệnh có thể lây lan qua đường không khí vì vi khuẩn lao phổi có thể tồn tại trong không khí trong thời gian khá lâu mà công lực gây bệnh của nó không hề thuyên giảm. Dưới đây là một số con đường lây lan của loại bệnh này nhé !

  • Đường hô hấp
  • Đường sinh hoạt
  • Đường cọ xát
  • Truyền từ mẹ sang con

Phương thức lây truyền: Lao phổi lây truyền qua đường hô hấp. Vi khuẩn lao từ các hạt nước bọt li ti, hoặc trong các hạt bụi nhỏ có đường kính từ 1 đến 5 m sẽ dễ dàng bị hít vào phổi, xuống tận phế nang và nhân lên, gây bệnh tại phổi. Từ phổi, vi khuẩn có thể qua máu, bạch huyết đến các tạng khác trong cơ thể (hạch bạch huyết, xương, gan, thận,…) và gây bệnh tại các cơ quan đó của cơ thể.

Tính cảm nhiễm và miễn dịch

– Ai cũng có thể mắc bệnh lao phổi. Trẻ sơ sinh chưa có miễn dịch bảo vệ nên rất dễ mắc bệnh. Phụ nữ mang thai, cho con bú, người bị HIV, đái tháo đường, người đang dùng các thuốc ức chế miễn dịch điều trị một số bệnh khác… là những người có nguy cơ cao dễ mắc lao phổi hoặc lao các cơ quan khác.

– Miễn dịch với lao là miễn dịch đặc hiệu qua trung gian tế bào nhưng hiệu lực bảo vệ không mạnh và không bền. Miễn dịch với lao là miễn dịch thu được, không truyền từ mẹ sang con cho nên cần phải tạo miễn dịch cho trẻ bằng cách tiêm phòng lao (vắc xin BCG) sau khi trẻ sinh ra.

Trên thực tế, bệnh lao phổi dễ lây nhưng không phải là không có cách phòng tránh. Khi người bệnh lao phổi bị ho hoặc hắt hơi, khạc nhổ thì vô tình họ sẽ phát tán vi khuẩn lao vào không khí. Những vi khuẩn lao từ những hạt nước bọt li ti, trong những hạt bụi nhỏ sẽ lan truyền nhanh chóng và dễ dàng bị hút vào phổi, đi tới các phế nang và có thể gây ra bệnh từ phổi. Sau đó, vi khuẩn sẽ theo tuần hoàn máu, bạch huyết để đi đến những cơ quan nội tạng khác và gây ra bệnh ở những cơ quan đó.

Phần đa người hít phải những vi khuẩn lao phổi đều bị nhiễm lao. Nếu như người hít phải vi khuẩn có cơ thể khỏe mạnh, đủ sức để chiến đấu chống lại vi khuẩn thì sẽ ngăn chúng không sinh sản và hoạt động. Thế nhưng, vi khuẩn vẫn sống trong cơ thể và chờ có điều kiện thuận lợi là bùng phát.

Dấu hiệu của người bị bệnh lao phổi

Dưới đây xin dẫn những dấu hiệu điển hình thường gặp để mọi người có thể đi khám sớm và được điều trị kịp thời.

– Ho: Ho là triệu chứng của mọi bệnh phổi cấp và mạn tính. Ho có thể do nhiều nguyên nhân như viêm phổi, viêm phế quản, giãn phế quản, lao, ung thư phổi… Mọi bệnh nhân ho trên 3 tuần không phải do viêm phổi, viêm phế quản, giãn phế quản, ung thư phổi mà đã dùng thuốc kháng sinh không giảm ho phải nghĩ đến do lao phổi.

– Khạc ra đờm: Khạc đờm là biểu hiện tăng xuất tiết do phổi phế quản bị kích thích hoặc do có tổn thương tại phổi phế quản. Khạc đờm cũng như ho có thể do rất nhiều nguyên nhân gây ra mà các nguyên nhân thông thường nhất là viêm nhiễm. Do vậy, nếu sau khi đã dùng thuốc kháng sinh, triệu chứng khạc đờm không giảm thì người bệnh có triệu chứng ho khạc trên 3 tuần phải nghĩ đến do lao phổi. Ho khạc đờm là những dấu hiệu hay gặp nhất trong các dấu hiệu quan trọng gợi ý nguyên nhân lao phổi.

– Ho ra máu: Ho ra máu là triệu chứng có thể gặp ở 60% những người lao phổi, thể hiện có tổn thương, chảy máu trong đường hô hấp. Nguyên nhân gây ho ra máu rất nhiều từ các bệnh phổi – phế quản (viêm phổi, viêm phế quản, áp xe phổi, ung thư phổi, phế quản…) đến các bệnh ngoài đường hô hấp như tim mạch (suy tim, tăng huyết áp…), bệnh toàn thân (rối loạn đông máu, chảy máu, thiếu hụt vitamin C…).

Cách chữa bệnh người bị lao phổi hiệu quả

Cách chăm sóc người bị lao phổi tại nhà đúng cách:

  • Đưa bệnh nhân tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi và tầm soát tình hình tiến triển của bệnh
  • Làm các xét nghiệm kiểm tra đờm (dấu hiệu quan trọng để thấy được tình trạng lao), kiểm tra theo các mốc từ 2-3 tháng hoặc sau 4-6-8 tháng
  • Bệnh nhân cần được sử dụng các đồ vật riêng (khẩu trang, túi nilong…..)
  • Giữ vệ sinh nơi ở gọn gang, sạch sẽ, thoáng mát, ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn có hại
  • Nên cách ly người bệnh tốt để tránh lây bệnh